Ngày càng có nhiều người chết vì ung thư gan? Bác sĩ cảnh báo: 4 thực phẩm 'phá gan' còn nhanh hơn cả rượu bia
Thực tế cho thấy, có những người cả đời không động đến một giọt bia rượu nhưng vẫn mắc ung thư gan. Nguyên nhân nằm ở thói quen tiêu thụ những loại thực phẩm độc hại, âm thầm tàn phá lá gan mỗi ngày.
Gánh nặng bệnh tật và sự chủ quan nguy hiểm
Ung thư gan hiện là một trong những khối u ác tính phổ biến và gây tử vong cao nhất thế giới. Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, toàn cầu ghi nhận hơn 860.000 ca mắc mới và hơn 700.000 ca tử vong. Cũng trong năm này, Việt Nam ghi nhận hơn 24.000 ca mắc mới ung thư gan.
Chuyên gia Vương Hải Lăng (Wang Hailing, Trung Quốc) cho biết, điều đáng lo ngại nhất là căn bệnh này thường chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn. Nguyên nhân do thời gian ủ bệnh dài và các triệu chứng ban đầu không rõ ràng. Bên cạnh đó, ý thức phòng tránh của người dân chưa tốt, phổ biến nhất là quan niệm sai lầm cho rằng chỉ khi lạm dụng rượu bia mới mắc bệnh gan hay ung thư gan.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Vương cảnh báo, có những loại thực phẩm được ví như "kẻ phá gan", gây ung thư chẳng kém, thậm chí nhanh hơn cả bia rượu nếu tiêu thụ nhiều:
1. Bất cứ thực phẩm nào bị nấm mốc
Các loại hạt nấm mốc chứa chất ung thư cực mạnh Aflatoxin
Người dân cần lưu ý, bất cứ thực phẩm nào bị nấm mốc cũng nên vứt bỏ ngay vì chúng cực kỳ hại cho gan. Đặc biệt nguy hiểm là các loại ngũ cốc, hạt (gạo, lạc, hướng dương...) khi bị mốc sẽ sản sinh ra Aflatoxin.
Đây là chất gây ung thư cực mạnh, độc gấp 68 lần asen và chỉ bị tiêu diệt ở nhiệt độ trên 260 độ C. Aflatoxin gây tổn thương trực tiếp mô gan, dẫn đến thoái hóa mỡ, xuất huyết và hoại tử tế bào. Tuyệt đối không được ăn khi thực phẩm đã chuyển màu hoặc có mùi mốc, bởi lúc này sợi nấm đã lan tỏa khắp toàn bộ khối thực phẩm, việc cắt bỏ phần mốc bằng mắt thường là vô dụng.
2. Dầu ăn ép thủ công, dầu biến chất
Tiến sĩ Vương đặc biệt cảnh báo về các loại dầu như dầu lạc, dầu đậu nành ép tại các xưởng nhỏ thủ công hoặc tự ép tại nhà. Do quy trình thô sơ, không thể loại bỏ hết độc chất và không kiểm soát được chất lượng nguyên liệu đầu vào (như hạt bị mốc, kém chất lượng), Aflatoxin có thể tồn tại trực tiếp trong dầu ăn.
Bên cạnh đó, việc để dầu ăn quá lâu, hết hạn sử dụng hoặc dụng cụ đựng bị nấm mốc cũng khiến dầu bị biến chất, gây nguy hiểm tương tự.
3. Gừng bị thối hoặc dập nát
Nhiều người vẫn giữ quan niệm gừng thối không mất vị, nhưng thực tế khi gừng bị hư hỏng, dập nát lâu ngày, cấu trúc hóa học sẽ biến đổi và tạo ra Safrole với hàm lượng cao.
Nghiên cứu từ FDA Hoa Kỳ khẳng định Safrole có khả năng gây ung thư gan mạnh ở người. Độc tố này tấn công trực tiếp vào chức năng chuyển hóa, khiến tế bào gan bị thoái hóa và hình thành khối u ác tính. Nếu ăn thường xuyên, gan sẽ không thể chịu đựng nổi.
4. Dụng cụ nhà bếp bằng tre, gỗ bị ẩm mốc
Đũa tre, thớt gỗ sử dụng lâu ngày thường xuất hiện các vết nứt và bị ẩm mốc nếu không được lau khô sau khi rửa. Đây là nơi ẩn náu lý tưởng của nấm Aspergillus flavus sản sinh aflatoxin.
Việc tiếp xúc hàng ngày với dụng cụ ăn uống nhiễm độc sẽ đưa chất gây ung thư vào cơ thể một cách âm thầm qua đồ ăn và đường thở. Làm suy yếu hệ miễn dịch của gan và kích thích sự phát triển của các tế bào lỗi gây ung thư gan. Đáng lo là Tiến sĩ Vương cảnh báo, ngay cả sau khi luộc nước sôi hoặc cọ rửa thì nấm mốc cũng không mất hoàn toàn.
Lời khuyên từ chuyên gia
Để bảo vệ sức khỏe, hãy ưu tiên chọn nguyên liệu tươi, bảo quản thực phẩm khô ở nơi thoáng mát và thay mới đũa thớt định kỳ.
Bạn cần đi khám ngay nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu như: Đau vùng gan, bụng trên có khối u, sốt hoặc chảy máu nướu răng không rõ nguyên nhân. Đặc biệt, những người mắc viêm gan B hoặc C cần thực hiện tầm soát định kỳ mỗi 3 đến 6 tháng để phát hiện sớm các biến đổi tiền ung thư.
